شاید یکی از مهم‌ترین ترس‌های مادران باردار در نزدیکی زمان تولد نوزاد، احتمال بروز اختلالات تنفسی در نوزادان تازه متولد شده باشد. مشکلات تنفسی در نوزادان در بدو تولد از این جهت قابل توجیه است که نوزاد یکباره از محیطی پر از مایع وارد محیطی پر از هوا می‌شود. از آنجایی که در رحم مادر، مایع آمنیوتیک وجود دارد، شش‌های نوزاد نیز پر از این مایع است. اما به محض تولد، نوزاد باید تنفس کند و ریه‌های خود را از هوا پر کند. این فرآیند طبیعی گاهی ممکن است با چالش‌هایی روبرو باشد. این مطلب دکترنکست به اختلالات تنفسی در نوزادان می‌پردازد.

برای آن که بتوانیم با ترس بروز مشکلات تنفسی در نوزادان تازه متولد شده مقابله کنیم در ابتدا باید بدانیم مکانیسم ایجاد اختلالات تنفس در نوزاد چیست. سپس باید بدانیم چگونه می‌توان این اختلالات را تشخیص داد و علائم مشکلات تنفسی در نوزادان چیست. بدیهی است که مهم‌ترین مسئله نهایتا این است که بدانیم چگونه می‌توان از این مشکلات و بیماری های تنفسی در نوزادان جلوگیری کرد. در ادامه مختصری به انواع اختلالات تنفسی در نوزادان، علائم آن‌ها، روش‌های درمانی و همچنین پیشگیری از آن‌ها می‌پردازیم.

منظور از اختلالات تنفسی در نوزادان چیست؟

ریه‌ها بخشی از بدن هستند که در مرحله قبل از تولد در بدن جنین تکامل می‌یابند. برخی از قسمت‌های مهم ریه‌های جنین تا پایان بارداری رشد نمی‌کند. این امر یکی از علل مهمی است که به موجب آن پزشکان همواره بر تکمیل دوره بارداری تاکید می‌کنند.

سورفکتانت چیست و چه نقشی در تنفس دارد؟

سورفکتانت ماده‌ای است که به کاهش کشش سطحی در ریه‌های نوزاد و در نتیجه تسهیل باز شدن ریه‌ها‌ کمک می‌کند. این ماده در هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری تولید می‌شود و تا هفته ۳۵ بارداری اغلب جنین‌ها مقدار کافی از سورفکتانت در ریه‌های خود تولید کرده‌اند.

اگر نوزادی نارس باشد و قبل از زمان کفایت سورفکتانت به دنیا بیاید، ریه‌های او ممکن است فرصت رشد کامل نداشته باشند. این امر می‌تواند منجر به انواع اختلالات تنفسی شود. در واقع سلولی که باید سورفکتانت را تولید کند، در اواخر دوره بارداری تکامل می‌یابد. اگر سورفکتانتی نباشد که کشش سطحی را تعدیل کند، باز شدن ریه بعد از به دنیا آمدن سخت خواهد شد. این از جمله پیامدهایی است که در مشکلات تنفسی در نوزادان نارس مشاهده می‌شود. در نوزاد نارس ریه به سختی باز می‌شود و  نوزاد برای تنفس باید انرژی زیادی صرف کند.

علائم اختلالات تنفسی کودکان تازه متولد شده چیست؟

اگر نوزادی اختلال تنفسی داشته باشد، ممکن است بلافاصله پس از تولد یا چند روز بعد از آن علائمی در او ایجاد شود. علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• تنگی نفس و افت سطح اکسیژن
• تنفس سطحی
• تنفس نامنظم
• تنفس سریع و پی‌درپی
• خرخر کردن
• باز شدن پره‌های بینی
• رترکسیون یا به داخل کشیده شدن عضلات بین‌دنده‌ای قفسه‌سینه که به دلیل تلاش نوزاد برای تنفس و سختی باز شدن ریه‌ها است